Tarihin Tozlu Raflarından Gelen Bir Emanet: 113 Yıllık Mektuplar Sahiplerini Buldu

Sivas Hafıza Merkezi tarafından yürütülen titiz bir çalışma, Balkan ve Birinci Dünya Savaşları'nın derin izlerini taşıyan, ancak on yıllardır sahiplerine ulaşamayan mektupları gün yüzüne çıkardı. Kızılay Arşivi'nde muhafaza edilen ve savaşın zorlu koşulları nedeniyle ailelerine gönderilemeyen bu mektuplar, adeta bir zaman yolculuğuna aracılık ediyor. Sivas Valiliği öncülüğünde başlatılan bu proje, sadece tarihi belgeleri gün ışığına çıkarmakla kalmıyor, aynı zamanda şehit ve gazi ailelerinin yarım kalmış hikayelerini tamamlıyor.

Geçmişin İzinde Bir Araştırma Süreci

Araştırmacılar Yaşar Abanus, Ömer Gül ve Turgay Kural tarafından yürütülen geniş kapsamlı çalışmalarda, nüfus kayıtları ve mezarlık verileri titizlikle incelendi. Yaklaşık 180 Sivaslı askerin, esaret altındayken ailelerine yazdığı ancak çeşitli nedenlerle ulaştırılamayan mektuplar, bu çalışmaların merkezinde yer alıyor. Altınyayla ilçesinden Miktadoğlu Gazi Mehmed'in 1913 tarihli mektubu, bu tarihi buluşmalardan sadece birini oluşturuyor. Babası Hacı Halil Efendi'nin oğlundan haber alabilmek için devlet kurumlarına yazdığı o çaresiz satırlar, aradan geçen 113 yılın ardından torunlarına ulaştı.

Vali Yılmaz Şimşek'ten Tarihi Vurgu

Vali Yılmaz Şimşek, gerçekleştirilen teslimat törenlerinde bu projenin sadece bir kağıt parçası teslim etmekten ibaret olmadığını vurguladı. Vali Şimşek, "Bizler bugün burada bir ailenin yüz yılı aşkın süredir sessiz kalan hatırasını yeniden canlandırıyoruz. Bu mektuplar, vatanın hangi büyük fedakarlıklarla bizlere emanet edildiğinin en somut kanıtlarıdır" ifadelerini kullandı. Projenin sadece bir teslimat süreci olmadığını, aynı zamanda bir belgesel ve kitap çalışmasıyla geleceğe aktarılacak kültürel bir miras olduğunu belirtti.

Gelecek Nesillere Miras: Belgesel ve Kitap

Sivas Hafıza Merkezi, mektupların sadece ailelerine teslim edilmesiyle yetinmiyor. Bu belgelerin tamamı, günümüz Türkçesine çevrilerek bir kitapta toplandı. Ayrıca, Cumhuriyet Üniversitesi Öğretim Üyesi Turgay Kural yönetiminde çekilen belgesel ile bu hüzünlü ve gururlu hikayeler, görsel bir hafıza oluşturularak gelecek nesillere aktarılacak. Çalışmada emeği geçen araştırmacılar ve eğitimciler, bu projenin toplumsal hafızayı diri tutma noktasında kritik bir rol oynadığını ifade ediyorlar. Balkan Harbi ve Birinci Dünya Savaşı'nın zorlu şartlarında cepheden cepheye koşan, esaretin acısını çeken ecdadın mektupları, bugün artık arşivlerin karanlığından kurtularak sahiplerinin evlerinde saygıyla saklanıyor.